Vang de fon

We zijn naar Njah-Etu, het dorp van onze collega Mr. Tata geweest. De fon (traditioneel leider) van het dorp was een klein jaar terug overleden. In de tradite geloven ze overigens niet dat fons overlijden; ze verdwijnen alleen om in een andere vorm terug te keren. Nu moest de nieuwe fon gezocht en 'gevangen' worden. Dit houdt in dat de oudsten van het dorp overleggen wie de volgende fon wordt. De fon kan alleen een man zijn, en moet een zoon van de overleden fon zijn, en als die er niet is, een daar op volgende in de familielijn. Het kan zijn dat de oude fon een voorkeur uitspreekt, maar niemand weet van tevoren wie als nieuwe fon zal worden aangewezen.
Het ritueel begon met het klimmen op de heuvel naar het 'heilige bos'. Het oude dorp had daar vroeger gestaan, en was nu de plek waar de fon begraven was. We moeten in een lange slinger, achter elkaar omhoog lopen. Bij het graf werden er geweerschoten gelost en rituelen uitgevoerd door de juju's (mannen die in contact staan met geesten) en dorpsoudsten. Er werden bladeren over een gedenkplek gelegd, en eten aangeboden voor de overleden fon, voor "onderweg".
Terug in het dorp werden alle mensen die in aanmerking kwamen als fon verzameld in het paleis. Door de oudsten van het dorp en de juju's werd de nieuwe fon gevangen, en afgevoerd naar een kamer waar hij tot de volgende dag moet verblijven. Eenmaal gevangen als nieuwe fon, mag het fonschap niet worden geweigerd. In het dorp werd daarna gegeten en gedronken.
De volgende dag was er een ceremonie om de nieuwe fon officieel voor te stellen en te benoemen. De nieuwe fon is een 16 of 17 jaar jonge zoon van de overleden fon. Grote verantwoording voor een zo jonge man! Het hele dorp was uitgelopen, en van de omringende dorpen waren er de fon's en andere belangrijke mensen uitgenodigd. De andere fon's moesten de nieuwe fon erkennen en tekenen voor de benoeming.
De hele happening was erg leuk om mee te maken. Zelfs voor Kameroenezen is dit een unieke gebeurtenis, die ze maar één of twee keer in hun leven meemaken. Het was dus een voorrecht om er bij te mogen zijn.
Met Mr. Tata hebben we nog zijn land bekeken, en gezien hoe palmwijn word getapt en palmolie word gemaakt. Zijn vader verwerkt de noten tot olie. We hebben een tros bananen van het land mee gekregen, suikerriet, en pepers geplukt, en "bush tomaten" gegeten. Interessant om te zien, en een stukje dorpsleven mee te maken!

Met het hele dorp de heuvel op naar het heilige bos.

Rituelen in het heilige bos.

De dansen van de potentiele fons, dorpsoudsten en juju's. Tijdens de dansen wordt de nieuwe fon gevangen.

Eén van de 'megwe's, oftewel hofnarren, die rondliepen tijdens de ceremonies.

Wij met onze gastheren in traditionele kleding.

Mirjam met Malaika, één van de wezen uit het weeshuis dat een vrouw van Mr. Tata's vader runt. Was erg verlegen, maar een ontzettend mooi en lief kindje. Mirjam had haar bijna meegenomen...

De pers voor het persen van de palmnoten. Een paar jaar terug moesten ze olie nog met de hand uit de noten krijgen.